1.10. Уақыт өлшем бірлігінің үлесі

Уақыт өлшем бірліктері: $1$ ғ. (ғасыр) $= 100$ ж., $1$ ж. $= 12$ ай $= 365$ тәул. (кейде $366$ тәул.), $1$ апта $= 7$ тәул., $1$ тәул. $= 24$ сағ, $1$ сағ $= 60$ мин, $1$ мин $= 60$ с.

Бірліктің үлесі — оның тең бөліктерінің бірі. Үлесті табу үшін бірлікті кішірек бірлікпен жазып, бөлімдегі санға бөлеміз.

1. $\dfrac{1}{2}$ сағ $= 60 : 2 = 30$ мин (жарты сағат), $\dfrac{1}{4}$ сағ мин (), сағ мин, сағ мин.

2. $\dfrac{1}{24}$ тәул. $= 1$ сағ, $\dfrac{1}{7}$ апта тәул., ж. ай, ғ. ж.

5. Ұзақтық $=$ аяқталу уақыты $-$ басталу уақыты. Аяқталу $=$ басталу $+$ ұзақтық. Түн ортасы ($24$ сағ) арқылы өтсе, екі бөлікке бөліп санаймыз. Мысалы, $23$ сағ $30$ мин сағ мин: мин.

6. Санның бөлігі: $570$-тің $\dfrac{1}{3}$ бөлігі $= 570 : 3 = 190$. «-ты үштен бір бөлікке кеміту» — .

Мысал 1: $\dfrac{1}{4}$ тәул. $= 24 : 4 = 6$ сағ.

Мысал 2: $249$ мин: $249 : 60 = 4$ (қалдық $9$), яғни $4$ сағ $9$ мин.

Мысал 3: Концерт $18$ сағ $40$ минутта басталып, $1$ сағ $35$ мин созылды. $40 + 35 = 75$ мин $$ сағ мин, сондықтан концерт сағ минутта аяқталды.

Жиі қате: сағатта $100$ минут бар деп санау ($2$ сағ $30$ мин $= 230$ мин деп жазу, дұрысы — $150$ мин) және $n$ шығарманың арасындағы үзілістерді деп санау (дұрысы — үзіліс).